ภาษีแจกของขวัญ ของรางวัล ที่กิจการควรรู้

ทุกๆ ช่วงเทศกาลรื่นเริงอย่างเช่นปีใหม่ เชื่อว่าหลายบริษัทจะต้องเตรียมจัดงานสังสรรค์ให้กับพนักงานในองค์กร ทั้งเลี้ยงอาหาร และที่ขาดไม่ได้คือจับฉลากแจกของรางวัลของขวัญปีใหม่ ทั้งรางวัลเล็กรางวัลใหญ่ ซึ่งของขวัญ ของรางวัลเป็นที่นิยมในการมอบให้กันในทุกโอกาสไม่ว่าจะเป็นวันปีใหม่ หรือเทศกาลสำคัญอื่นๆ 

นอกจากการมอบกระเช้าของขวัญจะเป็นการแสดงออกถึงความรัก ความห่วงใยแล้ว ยังถือเป็นการมอบสิ่งดีๆ ให้กับผู้รับอีกด้วย  แต่ที่อาจมองข้ามคือ กิจการต้องไม่ลืมวางแผนภาษีแจกของขวัญ ของรางวัล และกระเช้าปีใหม่ที่นิยมให้กับพนักงานและลูกค้ากันแบบฟรีๆ เหล่านี้ด้วย ไม่เช่นนั้นอาจโดนภาษีถามหาถึงที่อย่างแน่นอน เพราะเนื่องจากของขวัญ หรือแม้แต่กระเช้าปีใหม่ที่กิจการนำมาให้กับพนักงานและลูกค้า มีมูลค่าแตกต่างกัน และมีเงื่อนไขการเสียภาษีไม่เหมือนกัน ซึ่งมีทั้งได้ยกเว้นภาษีและแบบที่ต้องเสียภาษี รวมถึงสามารถนำมาใช้ประโยชน์ทางภาษีได้ต่างกันด้วย

ดังนั้น ทั้งในมุมของกิจการและพนักงานที่ได้รับของขวัญ รวมถึงขอขวัญที่ให้กับลูกค้า จะต้องจัดการภาษีต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับของขวัญปีใหม่นี้ต่างกัน ดังรายละเอียดต่อไปนี้

ซื้อกระเช้าของขวัญมอบให้ลูกค้า ต้องเสีย ภาษีแจกของขวัญ หรือไม่

ภาษีซื้อที่เกิดจากการซื้อกระเช้าของขวัญมาแจกหรือให้เป็นของขวัญแก่ลูกค้าเนื่องในพิธีหรือตามโอกาสแห่งขนบธรรมเนียมประเพณี เช่น เทศกาลปีใหม่ เทศกาลสงกรานต์ หรือการเปิดแนะนำสินค้าใหม่ โดยมีนามบัตรของบริษัทที่ระบุชื่อ ที่อยู่ และเครื่องหมายการค้าของบริษัทติดที่กระเช้าของขวัญดังกล่าว เป็นภาษีซื้อต้องห้ามไม่สามารถนำมาหักออกจากภาษีขาย ตามมาตรา 82/5(4) แห่งประมวลรัษฎากรและ ข้อ 5 ของประกาศอธิบดีฯ ภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 17)

ส่วนภาษีขาย  หากกระเช้าของขวัญดังกล่าวเป็นสิ่งของที่บริษัทพึงให้แก่ลูกค้าตามประเพณี ทางธุรกิจทั่วไปและมีราคาหรือมูลค่าไม่เกินสมควรแล้ว บริษัทไม่ต้องนำมูลค่าของกระเช้าดังกล่าวมารวมคำนวณเป็นมูลค่าของฐานภาษีในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่ม  ตามมาตรา 79(4) แห่งประมวลรัษฎากรและ ข้อ 2(6) ของประกาศอธิบดีฯ ภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 40)  (ข้อมูลจาก https://www.rd.go.th/28871.html)

ภาษีแจกของขวัญปีใหม่ หากเข้าเงื่อนไขกิจการใช้สิทธิ์ทางภาษีได้ 

รูปแบบของขวัญปีใหม่ ที่กิจการมักนิยมนำมาจับฉลากแจกให้กับพนักงานในวันปีใหม่ ส่วนใหญ่จะมีทั้งที่เป็นสินค้าและเงินรางวัล ซึ่งหากกิจการมีการกำหนดไว้ว่าเป็นสวัสดิการแก่พนักงานอยู่แล้ว จะถือว่าเป็นรายจ่ายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบกิจการให้แก่พนักงานทุกคน โดยไม่ได้เลือกปฏิบัติ เพื่อเป็นการสร้างความสามัคคีในองค์กร และเพื่อเป็นขวัญกำลังใจในการทำงานของพนักงาน  

หากเป็นไปตามเงื่อนไขข้างต้น กิจการสามารถนำรายจ่ายเหล่านี้มาใช้สิทธิ์ทางภาษีได้ โดยให้คำนึงถึงหลักกฎหมายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องด้วย ซึ่งแบ่งเป็นส่วนของกิจการและพนักงานที่ได้รับของขวัญปีใหม่ ดังนี้

1.ภาษีเงินได้นิติบุคคล สามารถนำมาเป็นรายจ่ายได้ไม่ถือเป็นรายจ่ายต้องห้าม

2.ภาษีมูลค่าเพิ่ม สามารถแบ่งเป็น 2 ประเด็น คือ

2.1 ภาษีซื้อ กรณีที่กิจการได้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ภาษีซื้อของขวัญจับฉลากปีใหม่ถือเป็นภาษีซื้อที่เกี่ยวข้องกับการประกอบกิจการขายสินค้า หรือให้บริการของกิจการโดยตรง ลักษณะนี้ไม่ถือเป็นภาษีซื้อต้องห้าม สามารถนำมาคำนวณหักออกจากภาษีขายในการคำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มได้ หรือเครดิตภาษีขาย รวมถึงสามารถขอคืนภาษีซื้อได้ แต่ส่วนใหญ่จะนิยมเครดิตภาษีขายมากกว่า

2.2 ภาษีขาย เมื่อกิจการให้ของขวัญปีใหม่กับพนักงาน ลักษณะนี้จะถือเป็นการขายสินค้า กิจการต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภาษีขาย) และนำส่งภาษีขายภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป แต่ไม่ต้องทำใบกำกับภาษี ทั้งนี้ ถ้าหากให้เป็นเงินหรือบัตรกำนัล จะได้ยกเว้นไม่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม

3.ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย ตามกฎหมายกำหนดว่า กิจการจำเป็นต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายจากพนักงาน เมื่อพนักงานได้รับของขวัญปีใหม่ ซึ่งปกติกิจการจะเป็นผู้ออกค่าภาษีหัก ณ ที่จ่ายให้กับพนักงานอยู่แล้ว ถ้ากิจการมีสัญญาว่าจะออกค่าภาษีให้ แต่ถ้าหากกิจการไม่มีสัญญาว่าจะออกให้ จะถือเป็นค่าใช้จ่ายต้องห้าม 

สำหรับเงื่อนไขทางฝั่งของพนักงานที่ได้ของขวัญของรางวัลนั้น จะเกี่ยวข้องกับภาษีบุคคลธรรมดา ซึ่งของขวัญปีใหม่ที่พนักงานได้รับจากการจับฉลากปีใหม่ เมื่อจับได้จะถือเป็นประโยชน์เพิ่มของพนักงาน เป็นเงินได้เนื่องจากการจ้างแรงงาน จึงถือเป็นเงินได้พึงประเมินมาตรา 40(1) แห่งประมวลรัษฎากร พนักงานผู้ได้รับจะต้องนำมารวมคำนวณเพื่อเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตอนสิ้นปีด้วย

 แนวทางประหยัดภาษีมูลค่าเพิ่ม สำหรับการแจกของขวัญปีใหม่

จากที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ ภาษีที่ต้องให้ความสำคัญเป็นอย่างมากคือเรื่องของภาษีมูลค่าเพิ่ม ซึ่งกิจการสามารถวางแผนแนวทางการประหยัดภาษีมูลค่าเพิ่มได้ โดยให้กิจการเลือกรางวัลจับฉลากปีใหม่ เป็นเงินหรือบัตรกำนัลกับพนักงานแทนของขวัญ เนื่องจากเงินไม่ถือเป็นสินค้า จึงไม่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม ส่วนของขวัญหรือของชำร่วยที่มอบให้กับลูกค้า กิจการต้องเลือกราคาหรือมูลค่าของขวัญที่ไม่สูงเกินไป เพื่อจะได้ไม่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่มนั่นเอง

ดังนั้นเชื่อว่าหลายๆ บริษัทกำลังเตรียมรางวัลของขวัญปีใหม่ โดยมีการกำหนดไว้ว่าเป็นสวัสดิการแก่พนักงานอยู่แล้ว จะถือว่าเป็นรายจ่ายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบกิจการให้แก่พนักงานทุกคน โดยไม่ได้เลือกปฏิบัติ เพื่อเป็นการสร้างความสามัคคีในองค์กร และเพื่อเป็นขวัญกำลังใจในการทำงานของพนักงาน ซึ่งกิจการสามารถใช้สิทธิทางภาษีได้ แต่หากยังไม่แน่ใจในรายละเอียดเกี่ยวกับภาษีแจกของขวัญ กิจการสามารถปรึกษาสำนักงานบัญชีภาษีที่มีคุณภาพ เพื่อให้คำแนะนำทางด้านภาษีได้อย่างถูกต้อง